Szlakiem Zapory

Oddział IPN w Rzeszowie zorganizował we wrześniu (2010 r.) rajd edukacyjny na obszarze Puszczy Sandomierskiej, w której podczas okupacji niemieckiej i po jej zakończeniu operowała partyzantka niepodległościowa, w tym oddziały WiN majora Hieronima Dekutowskiego ps.”Zapora”.

Zapora przeciw komunizmowi

60 lat temu, 7 marca 1949 r. został stracony wraz z sześcioma podkomendnymi – żołnierzami WiN. Podstawą był wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie, chyba najbardziej krwawego trybunały śmierci w stalinowskiej Polsce. Tak zginął Hieronim Dekutowski ,,Zapora”, jeden z najsłynniejszych bohaterów antysowieckiej partyzantki, najbardziej znany i poszukiwany przez szwadrony NKWD i UB żołnierz Lubelszczyzny. W czasie niemieckiej okupacji cichociemny, przeprowadził 83 akcje bojowe i dywersyjne. Zasłynął jako obrońca mieszkańców Zamojszczyzny przed represjami. Wskutek zdrady aresztowany we wrześniu 1947 roku podczas próby przedostania się na Zachód. Po trwającym ponad rok brutalnym śledztwie zamordowany w katowni bezpieki przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.

Sanitariuszka i łączniczka

Ziemia janowska doświadczyła ogromu zbrodni w czasie dwóch okupacji- niemieckiej i sowieckiej. W pewnym sensie spinają je dwie publiczne egzekucje. 28 listopada 1939 roku Niemcy rozstrzelali 19 mieszkańców Momotów Dolnych, których oskarżyli o ukrywanie broni. 12 lipca 1945 roku w Janowie Lubelskim, Lipie i Zaklikowie żołnierze 3.Dywizji ,,ludowego” Wojska Polskiego rozstrzelali w publicznych egzekucjach 7 żołnierzy z oddziałów niepodległościowego podziemia. W tym jedną kobietę.

Dzień zwycięstwa, Dzień klęski

Zwycięstwo państw sprzymierzonych w koalicji antyfaszystowskiej w II wojnie światowej położyło kres tejże ideologii, tworząc jednocześnie sprzyjające warunki dla rozkwitu komunizmu. W okresie od 4 -11 lutego 1945 r. w Jałcie na Krymie odbyła się konferencja z udziałem przedstawicieli głównych mocarstw tworzących koalicję antyhitlerowską reprezentowanych przez J. Stalina, F.D. Roosevelta i W. Churchilla.